Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Boşanma davası, evlilik birliğini hukuken sona erdirmek isteyen eşlerden biri veya her ikisi tarafından aile mahkemesinde açılır. Davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olacağı; tarafların boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda uzlaşıp uzlaşmadığına göre belirlenir. Boşanma sürecinde velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat, mal paylaşımı ve diğer aile hukuku sonuçları birlikte değerlendirilmelidir. Ankara’da boşanma ve aile hukuku süreçleri hakkında ayrıntılı bilgi için Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanımızı inceleyebilirsiniz.
Boşanma Davası Nasıl Açılır? Kısa Cevap
Boşanma davası açmak isteyen eş, boşanma sebebini ve taleplerini içeren dava dilekçesiyle görevli ve yetkili aile mahkemesine başvurur. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde bu davalara aile mahkemesi sıfatıyla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi bakabilir.
Boşanma davası açılırken temel olarak şu adımlar izlenir:
- Boşanma türü belirlenir.
- Boşanma sebebi tespit edilir.
- Görevli ve yetkili mahkeme belirlenir.
- Dava dilekçesi hazırlanır.
- Deliller ve hukuki talepler belirlenir.
- Dava mahkemeye sunulur.
- Tebligat ve yargılama süreci takip edilir.
- Velayet, nafaka ve diğer talepler mahkemeye bildirilir.
Davanın nasıl yürütüleceği, anlaşmalı veya çekişmeli olmasına göre önemli ölçüde değişir.
Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir.
Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesine göre boşanma veya ayrılık davası;
- eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya
- eşlerin davadan önce son defa en az altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesinde
açılabilir.
Bu nedenle eşlerin mutlaka aynı şehirde dava açması gerekmez. Yetkili mahkeme belirlenirken tarafların yerleşim yerleri ve son ortak yaşam yeri birlikte değerlendirilmelidir.
Ankara’da Boşanma Davası Nerede Açılır?
Ankara’da açılacak boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Hangi Ankara aile mahkemesinin yetkili olacağı ise eşlerin yerleşim yeri ve son ortak konut bilgilerine göre belirlenir.
Örneğin eşlerden birinin Ankara’da yerleşim yerinin bulunması veya tarafların son altı aylık ortak yaşam yerinin Ankara olması hâlinde, somut olayın özelliklerine göre Ankara’daki yetkili aile mahkemesinde boşanma davası açılması mümkün olabilir.
Yetki konusu dava açılmadan önce mutlaka ayrıca değerlendirilmelidir.
Boşanma Davası İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Her boşanma dosyasında gerekli belgeler aynı değildir. Ancak temel olarak aşağıdaki belgeler ve bilgiler gündeme gelebilir:
- Kimlik ve taraf bilgileri
- Evlilik bilgileri
- Adres bilgileri
- Boşanma sebebini açıklayan olaylar
- Tanık bilgileri
- Mesaj ve yazışmalar
- Fotoğraf veya video kayıtları
- Banka ve ödeme kayıtları
- Sağlık raporları
- Kolluk veya savcılık belgeleri
- Uzaklaştırma veya koruma kararları
- Çocuklara ilişkin bilgiler
- Tarafların gelir ve ekonomik durumuna ilişkin belgeler
Anlaşmalı boşanmada ise bunlara ek olarak anlaşmalı boşanma protokolü önem taşır.
Boşanma Dilekçesinde Neler Yazılmalıdır?
Boşanma dilekçesi, davanın temelini oluşturan en önemli belgelerden biridir.
Dilekçede genel olarak;
- tarafların kimlik ve adres bilgileri,
- evlilik hakkında temel bilgiler,
- boşanmaya yol açan olaylar,
- dayanılan boşanma sebebi,
- deliller,
- velayet talebi,
- nafaka talepleri,
- maddi ve manevi tazminat talepleri,
- diğer hukuki talepler
açık ve sistematik biçimde belirtilmelidir.
Çekişmeli boşanma davalarında ileri sürülen vakıaların ve delillerin doğru şekilde ortaya konulması özellikle önemlidir. Çünkü yargılama sırasında tarafların kusur durumu ve talepleri bu olaylar üzerinden değerlendirilebilir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın hukuki sonuçları konusunda anlaşmaları hâlinde gündeme gelir.
Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesi kapsamında anlaşmalı boşanma için temel olarak;
- evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
- eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi,
- tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda anlaşması,
- hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi
gerekir.
Tarafların hazırladığı anlaşmalı boşanma protokolünde özellikle;
- velayet,
- çocukla kişisel ilişki,
- iştirak nafakası,
- yoksulluk nafakası,
- maddi ve manevi tazminat,
- malvarlığına ilişkin düzenlemeler
açık biçimde ele alınmalıdır.
Anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanmaya kıyasla daha kısa sürede sonuçlanabilir; ancak hazırlanan protokolün ileride yeni uyuşmazlıklar yaratmaması için hükümlerinin dikkatle düzenlenmesi önemlidir.
Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Eşlerden biri boşanmak istemiyorsa veya taraflar velayet, nafaka, tazminat, kusur ya da diğer sonuçlarda anlaşamıyorsa çekişmeli boşanma davası gündeme gelir.
Çekişmeli boşanma davasında davacı eş;
- Boşanma sebebini açıklar.
- Dayandığı olayları dilekçede belirtir.
- Delillerini bildirir.
- Velayet, nafaka ve tazminat gibi taleplerini sunar.
- Dava dilekçesini yetkili aile mahkemesine verir.
Davalı eş de kendisine yapılan tebligat sonrasında cevap dilekçesi verebilir ve gerekli şartlar varsa karşı dava açabilir.
Çekişmeli boşanma davalarında tarafların kusur durumu, ileri sürülen olaylar ve bu olayları destekleyen deliller önemli rol oynar.
Boşanma Davasında Hangi Boşanma Sebeplerine Dayanılabilir?
Türk Medeni Kanunu’nda özel ve genel boşanma sebepleri düzenlenmiştir.
Başlıca boşanma sebepleri şunlardır:
Zina
Eşlerden birinin evlilik devam ederken başka bir kişiyle cinsel ilişki yaşaması özel boşanma sebebidir. Konu hakkında detaylı bilgi için Zina Nedeniyle Boşanma Davası başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış
Eşin yaşamına yönelik davranışlar veya ağır biçimde aşağılayıcı ve kötü muamele niteliğindeki eylemler boşanma sebebi oluşturabilir.
Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme
Belirli şartlarda eşlerden birinin suç işlemesi veya haysiyetsiz yaşam sürmesi nedeniyle birlikte yaşamanın diğer eşten beklenemez hâle gelmesi boşanma sebebi olabilir.
Terk
Kanunda belirtilen şartların oluşması hâlinde ortak konutu terk eden eşe karşı boşanma davası açılabilir.
Akıl Hastalığı
Kanunda düzenlenen özel şartların gerçekleşmesi hâlinde akıl hastalığı boşanma sebebi olabilir.
Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması
Uygulamada en sık karşılaşılan boşanma sebebidir. Ortak hayatın eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılması hâlinde boşanma talep edilebilir.
Yargıtay da TMK 166/1 kapsamında boşanmaya karar verilebilmesi için evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsıldığının ortaya konulması gerektiğini vurgulamaktadır.
Boşanma Davası Açılırken Nafaka Talep Edilebilir mi?
Evet.
Boşanma davasıyla birlikte şartları oluşuyorsa farklı nafaka türleri gündeme gelebilir.
Tedbir Nafakası
Dava devam ederken eşin veya çocukların geçimini sağlamak amacıyla tedbir nafakasına karar verilebilir.
Türk Medeni Kanunu‘nun 169. maddesi uyarınca hâkim, boşanma davası açıldığında eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımına ilişkin gerekli geçici önlemleri alabilir.
Yoksulluk Nafakası
Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan taraf şartları oluştuğunda yoksulluk nafakası talep edebilir.
İştirak Nafakası
Çocuğun bakım, eğitim ve diğer giderlerine katılım amacıyla velayet kendisine verilmeyen ebeveynden iştirak nafakası talep edilebilir.
Boşanma Davasında Velayet Nasıl Belirlenir?
Boşanma davasında ortak çocuk bulunması hâlinde mahkeme velayet konusunda karar verir.
Velayet değerlendirmesinde temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Mahkeme;
- çocuğun yaşı,
- bakım ve eğitim koşulları,
- ebeveynlerin yaşam şartları,
- çocuğun gelişimi,
- ebeveynlerle olan ilişkisi,
- gerektiğinde uzman değerlendirmeleri
gibi birçok unsuru dikkate alabilir.
Velayet kararı, anne veya babayı ödüllendirme ya da cezalandırma amacı taşımaz. Esas olan çocuğun fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişiminin korunmasıdır.
Konu hakkında detaylı bilgi için daha önce yazmış olduğumuz Velayet Davası başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Boşanma Davasında Mal Paylaşımı Yapılır mı?
Boşanma ile mal paylaşımı birbiriyle ilişkili olmakla birlikte hukuken farklı konulardır.
Eşlerin tabi olduğu mal rejiminin tasfiyesi, evlilik sırasında edinilen malvarlığı değerlerinin niteliğine göre değerlendirilir.
Mal paylaşımında;
- taşınmazlar,
- araçlar,
- banka hesapları,
- şirket hisseleri,
- borçlar,
- kişisel mallar,
- edinilmiş mallar
gibi unsurlar gündeme gelebilir.
Boşanma davasının açılmasıyla birlikte mal rejimine ilişkin hakların da ayrıca değerlendirilmesi önemlidir.
Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat İstenebilir mi?
Evet.
Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesine göre şartları oluştuğunda maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Maddi tazminat bakımından boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu tarafın talebi gündeme gelebilir.
Manevi tazminatta ise boşanmaya sebep olan olayların kişinin kişilik haklarına saldırı oluşturması önem taşır.
Tazminat miktarı her dosyanın koşullarına göre mahkeme tarafından değerlendirilir.
Detaylı bilgi için Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Ne Olur?
Dava açıldıktan sonra genel olarak süreç şu şekilde ilerler:
- Dava dilekçesi mahkeme tarafından kayda alınır.
- Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir.
- Cevap ve diğer dilekçeler sunulur.
- Ön inceleme aşamasına geçilir.
- Tarafların delilleri değerlendirilir.
- Tanıklar dinlenebilir.
- Gerektiğinde uzman veya bilirkişi incelemeleri yapılabilir.
- Tahkikat tamamlanır.
- Mahkeme karar verir.
- Kararın niteliğine göre istinaf veya diğer kanun yolları gündeme gelebilir.
Anlaşmalı boşanmada süreç, tarafların anlaşması nedeniyle çok daha sınırlı bir yargılama üzerinden ilerleyebilir.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Boşanma davasının süresi, davanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına göre değişir.
Anlaşmalı boşanma davaları, mahkemenin duruşma takvimine ve dosyanın eksiksiz hazırlanmasına bağlı olarak daha kısa sürede sonuçlanabilir.
Çekişmeli boşanma davalarında ise;
- tanık sayısı,
- deliller,
- bilirkişi veya uzman raporları,
- velayet uyuşmazlığı,
- tarafların talepleri,
- mahkemenin iş yoğunluğu
gibi faktörler süreyi etkileyebilir.
Bu nedenle her boşanma davası için önceden kesin bir süre verilmesi mümkün değildir.
Boşanma Davası Avukatsız Açılabilir mi?
Evet. Genel olarak boşanma davası açmak için avukatla temsil zorunlu değildir.
Ancak boşanma davası yalnızca evliliğin sona ermesine ilişkin olmayabilir. Velayet, nafaka, tazminat, deliller, malvarlığı ve diğer hukuki sonuçların birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.
Bu nedenle özellikle çekişmeli boşanma davalarında dava açılmadan önce taleplerin ve mevcut delillerin hukuki açıdan değerlendirilmesi önem taşır.
E-Devlet Üzerinden Boşanma Davası Açılabilir mi?
E-Devlet, UYAP Vatandaş Portalı gibi adli hizmetlere erişim sağlar. Ancak bir boşanma davasının elektronik ortamda açılabilmesi için UYAP’ın teknik ve elektronik imza şartlarının yerine getirilmesi gerekir.
Sadece E-Devlet hesabına giriş yapmak, her durumda doğrudan boşanma davasının tamamlanması anlamına gelmez.
Elektronik başvurunun teknik koşulları güncel UYAP uygulamasına göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Boşanma Davası Açmadan Önce Nelere Dikkat Edilmelidir?
Boşanma kararı verildikten sonra hemen dava açmak yerine hukuki sonuçların birlikte değerlendirilmesi faydalıdır.
Özellikle şu konular dava öncesinde gözden geçirilmelidir:
- Hangi boşanma sebebine dayanılacağı
- Mevcut deliller
- Çocukların velayeti
- Nafaka talepleri
- Maddi ve manevi tazminat
- Aile konutu
- Ortak banka hesapları
- Taşınmazlar ve araçlar
- Mal paylaşımı
- Koruma veya uzaklaştırma ihtiyacı
- Yetkili mahkeme
- Dilekçede ileri sürülecek olaylar
Bu hazırlık, dava sırasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların daha sistematik biçimde ele alınmasına yardımcı olabilir.
Ankara’da Boşanma Davası Açmak İsteyenler İçin Hukuki Değerlendirme
Glory Hukuk ve Danışmanlık Ofisi, Ankara ve Yenimahalle merkezli olarak anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları ile velayet, nafaka, mal paylaşımı, tazminat ve diğer aile hukuku uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmetleri sunmaktadır.
Boşanma sürecinde izlenecek yöntem; tarafların talepleri, mevcut deliller, çocukların durumu ve uyuşmazlığın niteliğine göre değişmektedir. Bu nedenle dava açılmadan önce dosyanın somut özelliklerinin değerlendirilmesi önem taşır.
Boşanma Davası Nasıl Açılır? Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davası nereye verilir?
Boşanma davası görevli aile mahkemesine açılır. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa en az altı ay birlikte yaşadıkları yer mahkemesi olabilir.
Boşanma davasını ilk kim açmalı?
Davanın ilk olarak hangi eş tarafından açıldığı tek başına haklılık veya kusur üstünlüğü sağlamaz. Önemli olan ileri sürülen olaylar, hukuki talepler ve delillerdir.
Boşanma davası açmak için eşin onayı gerekir mi?
Hayır. Çekişmeli boşanma davası eşlerden biri tarafından diğer eşin onayı olmadan açılabilir. Anlaşmalı boşanmada ise tarafların boşanma ve sonuçları konusunda anlaşması gerekir.
Anlaşmalı boşanmak için kaç yıl evli olmak gerekir?
Anlaşmalı boşanma hükümlerinden yararlanılabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Boşanma davasında avukat zorunlu mudur?
Genel olarak zorunlu değildir. Taraflar davalarını kendileri de takip edebilir. Ancak boşanmanın velayet, nafaka, tazminat ve malvarlığı gibi sonuçları nedeniyle hukuki değerlendirme alınması önemli olabilir.
Boşanma davası devam ederken nafaka alınabilir mi?
Şartların oluşması hâlinde dava süresince eş veya çocuklar lehine tedbir nafakasına karar verilebilir.
Boşanma davası açınca eşler ayrı yaşamak zorunda mı?
Boşanma davasının açılmış olması tek başına fiziksel olarak ayrı yaşama zorunluluğu yaratmaz. Ancak somut olayın koşulları ve alınabilecek tedbir kararları ayrıca değerlendirilir.
Çocuk varsa anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?
Evet. Ortak çocuk bulunması anlaşmalı boşanmaya engel değildir. Ancak tarafların velayet, kişisel ilişki ve çocuğun giderleri konusunda anlaşması ve hâkimin düzenlemeyi uygun bulması gerekir.
Boşanma davasında WhatsApp mesajları kullanılabilir mi?
Mesajların hukuka uygun elde edilip edilmediği, içeriği, bütünlüğü ve somut olayla ilişkisi değerlendirilir. Her ekran görüntüsü otomatik olarak kesin delil kabul edilmez.
Boşanma davası açıldıktan sonra vazgeçilebilir mi?
Davacı, usul kuralları çerçevesinde davasından feragat edebilir. Feragatin hukuki sonuçları bulunduğundan işlem yapılmadan önce sonuçlarının değerlendirilmesi gerekir.
