Yabancı bir ülkede verilen mahkeme kararının Türkiye’de kendiliğinden aynı hukuki sonuçları doğurması her zaman mümkün değildir. Özellikle yurtdışında boşanan Türk vatandaşları bakımından yabancı boşanma kararının Türkiye’de nüfus kayıtlarına işlenmesi, yeniden evlenebilme, velayet, nafaka veya başka hukuki sonuçların uygulanabilmesi için kararın Türkiye’de tanınması veya tenfiz edilmesi gerekebilir.
Tanıma ve tenfiz süreçleri, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de hukuki sonuç doğurmasını sağlayan milletlerarası özel hukuk kurumlarıdır. Sürecin kapsamı; kararın niteliğine, hangi ülkede verildiğine, kesinleşip kesinleşmediğine ve kararın yalnızca hukuki statü mü yoksa icra edilebilir bir yükümlülük mü içerdiğine göre değişir.
Ankara’da boşanma ve aile hukukuna ilişkin süreçler hakkında ayrıntılı bilgi için Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanımızı inceleyebilirsiniz.
Tanıma Davası Nedir?
Tanıma, yabancı bir mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisinin kabul edilmesidir.
Başka bir ifadeyle tanıma sonucunda yabancı mahkeme kararı, Türkiye’de de hukuki statü bakımından dikkate alınabilir hâle gelir.
Örneğin Almanya’da verilen ve kesinleşen bir boşanma kararının Türkiye’de de kişinin medeni hâline etki etmesi için kararın tanınması gündeme gelebilir.
Tanıma kararında yabancı mahkeme kararının Türkiye’de ayrıca icra edilmesi değil, hukuki etkisinin kabul edilmesi söz konusudur.
Tenfiz Davası Nedir?
Tenfiz, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilir hâle getirilmesidir.
Yabancı mahkeme kararı yalnızca bir hukuki statüyü değiştirmiyor; aynı zamanda para ödenmesi, mal teslimi veya başka bir edimin yerine getirilmesini öngörüyorsa, kararın Türkiye’de cebri icraya konu olabilmesi için tenfiz gerekebilir.
Bu nedenle nafaka, tazminat veya para alacağı içeren yabancı mahkeme kararlarında tenfiz konusu ayrıca önem taşır.
Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?
Kısa cevap:
Tanıma, yabancı kararın Türkiye’de hukuki etkisinin kabul edilmesini sağlar.
Tenfiz ise yabancı kararın Türkiye’de icra edilmesini mümkün hâle getirir.
Örneğin:
Yabancı boşanma kararının medeni hâle etkisi için tanıma gündeme gelebilir.
Yabancı kararın içerdiği nafaka veya para alacağının Türkiye’de icrası için tenfiz gerekebilir.
Her dosyada yalnızca başlığa bakarak karar verilmemeli; yabancı kararın hüküm bölümü ayrıca incelenmelidir.
Yabancı Mahkeme Kararları Türkiye’de Otomatik Olarak Geçerli midir?
Hayır. Yabancı mahkeme kararları Türkiye’de her durumda otomatik olarak aynı sonuçları doğurmaz.
Kararın niteliğine göre;
tanıma davası,
tenfiz davası,
nüfus müdürlüğü veya dış temsilcilik aracılığıyla idari tescil
gündeme gelebilir.
Özellikle yabancı boşanma kararlarında 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi kapsamında, belirli şartların varlığı hâlinde mahkeme kararı alınmadan nüfus kütüğüne tescil imkânı bulunmaktadır. Bu süreç, her yabancı karar için geçerli olmayıp yalnızca kanun ve ilgili yönetmelikte düzenlenen şartların sağlanması hâlinde uygulanır. İçişleri Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliği; yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya evliliğin mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin kararların nüfus kütüğüne tescilini düzenlemektedir.
Yurt Dışında Boşanan Türkler Türkiye’de Tekrar Dava Açmak Zorunda mı?
Her durumda yeniden boşanma davası açılması gerekmez.
Yabancı ülkede boşanma kararı verilmiş ve bu karar kesinleşmişse, çoğu durumda Türkiye’de yeniden boşanma davası açmak yerine yabancı kararın Türkiye’de hukuki sonuç doğurmasını sağlamak gerekir.
Bu işlem, somut olayın şartlarına göre:
idari tescil,
tanıma davası,
tanıma ve tenfiz davası
şeklinde ilerleyebilir.
Öncelikle yabancı kararın niteliği ve Türkiye’de hangi sonucun elde edilmek istendiği belirlenmelidir.
Yabancı Boşanma Kararı Nüfusa Nasıl İşlenir?
Yabancı boşanma kararının Türkiye’de nüfus kayıtlarına işlenmesi iki temel yöntemle gündeme gelebilir:
1. İdari Tescil
Belirli şartların bulunması hâlinde, yabancı ülkede verilmiş ve kesinleşmiş boşanma kararları dış temsilcilikler veya Türkiye’de yetkili nüfus müdürlükleri aracılığıyla aile kütüğüne tescil edilebilir.
İçişleri Bakanlığı düzenlemesine göre başvurular;
kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliklere,
Türkiye’de taraflardan birinin yerleşim yeri il müdürlüğüne,
Türkiye’de yerleşim yeri yoksa yönetmelikte belirtilen il müdürlüklerinden birine
yapılabilir.
2. Tanıma veya Tenfiz Davası
İdari tescil şartları oluşmuyorsa veya yabancı karar boşanmanın dışında icra edilebilir hükümler de içeriyorsa, mahkemede tanıma veya tenfiz davası açılması gerekebilir.
Yabancı Boşanma Kararının İdari Tescil Şartları Nelerdir?
Yabancı kararın nüfus kütüğüne idari yoldan tescili için kararın yabancı ülkenin yetkili adlî veya idarî makamınca verilmiş olması, verildiği ülke hukukuna göre usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir. İlgili yönetmelik bu şartları açıkça düzenlemektedir.
Başvuruda ayrıca kararın aslı, kesinleşme durumu ve usulüne uygun Türkçe tercüme gibi belgeler aranabilir.
Yönetmelik, kararın usulüne uygun onaylanmış aslı ile noter, dış temsilcilik veya ilgili ülkenin yetkili makamınca usulüne göre onaylanmış Türkçe tercümenin sunulmasını öngörmektedir.
Tarafların Birlikte Başvurması Zorunlu mu?
İdari tescil bakımından tarafların aynı anda aynı yerde hazır bulunması zorunlu değildir.
Yönetmeliğe göre taraflar;
birlikte,
kanuni temsilcileri aracılığıyla,
vekilleri aracılığıyla
başvurabilir. Ayrı zamanlarda başvuru yapılması da mümkündür; ancak ayrı müracaatlar arasındaki sürenin doksan günü geçmemesi gerekir.
Bu durum özellikle yurtdışında farklı ülkelerde veya şehirlerde yaşayan eski eşler bakımından önemlidir.
Taraflardan Biri Başvuru Yapmazsa Ne Olur?
İdari tescilin şartları sağlanamıyorsa, yabancı kararın Türkiye’de etkili hâle gelmesi için tanıma veya tenfiz davası gündeme gelebilir.
Bu nedenle eski eşlerden birinin birlikte hareket etmemesi, her durumda sürecin sona erdiği anlamına gelmez.
Mahkeme yoluyla tanıma veya tenfiz imkânı ayrıca değerlendirilmelidir.
Tanıma ve Tenfiz Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Tanıma ve tenfiz davalarında görevli ve yetkili mahkeme, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.
Aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarında görevli mahkeme çoğunlukla aile mahkemesi olacaktır.
Yetkili mahkeme ise tarafların Türkiye’deki yerleşim yeri veya diğer bağlantı noktalarına göre belirlenebilir.
Yabancı kararın konusu aile hukuku dışında bir alana ilişkinse görevli mahkeme kararın niteliğine göre farklılaşabilir.
Tanıma ve Tenfiz İçin Türkiye’ye Gelmek Gerekir mi?
Her dosyada Türkiye’ye gelmek zorunlu değildir.
Tanıma veya tenfiz davası, usulüne uygun vekâletname verilmesi hâlinde Türkiye’de avukat aracılığıyla takip edilebilir.
Ancak vekâletnamenin yabancı ülkede düzenlenmesi hâlinde;
apostil,
konsolosluk düzenlemesi,
noter onayı,
tercüme
gibi işlemler ülkeye ve belgenin düzenlenme biçimine göre gündeme gelebilir.
Yurtdışında yaşayan kişinin Türkiye’ye gelip gelmemesi gerektiği, yapılacak işlemin türüne ve mahkemenin ihtiyaç duyduğu hususlara göre değerlendirilmelidir.
Tanıma ve Tenfiz İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Dosyaya göre değişmekle birlikte genellikle şu belgeler gündeme gelir:
yabancı mahkeme kararının aslı,
kararın kesinleştiğini gösteren belge,
apostil veya uygun tasdik,
Türkçe yeminli tercüme,
kimlik ve nüfus bilgileri,
vekâletname,
varsa yabancı ülke tebligat belgeleri.
Kararın hangi ülkede verildiğine göre belge onay süreci değişebilir.
Bu nedenle yalnızca karar örneğinin bulunması her zaman yeterli değildir.
Apostil Nedir ve Neden Gereklidir?
Apostil, bir ülkede düzenlenen resmî belgenin başka bir ülkede kullanılabilmesini kolaylaştıran uluslararası tasdik yöntemidir.
Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde verilen mahkeme kararları ve diğer resmî belgeler bakımından apostil şerhi gündeme gelebilir.
Ancak her ülke ve belge için aynı yöntem geçerli değildir. Kararın verildiği ülke ile Türkiye arasındaki uluslararası anlaşmalar ve belgenin niteliği ayrıca incelenmelidir.
Kesinleşme Şerhi Neden Önemlidir?
Tanıma ve tenfiz sürecinde yabancı mahkeme kararının verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması önemlidir.
Özellikle boşanma kararlarında Türkiye’deki tescil işlemlerinde boşanma tarihi olarak yabancı kararın kesinleşme tarihi esas alınabilir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü açıklamalarında, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınması, tenfizi veya 5490 sayılı Kanun m.27/A kapsamında tescili hâlinde, yabancı kararın kesinleşme tarihinin boşanma tarihi olarak kaydedildiği belirtilmektedir.
Tanıma ve Tenfiz Davasının Şartları Nelerdir?
Tenfiz bakımından temel şartlar 5718 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilir.
Genel olarak;
yabancı bir mahkeme tarafından verilmiş karar bulunması,
kararın hukuk davasına ilişkin olması,
kararın kesinleşmiş olması,
Türkiye ile ilgili milletlerarası yetki ve savunma hakkı şartlarının ihlal edilmemiş olması,
kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması
gibi hususlar incelenir.
Tanıma bakımından da yabancı kararın Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisi kazanabilmesi için kanuni şartların sağlanması gerekir.
Türk Kamu Düzenine Aykırılık Ne Demektir?
Türk kamu düzenine açıkça aykırı bir yabancı mahkeme kararı Türkiye’de tenfiz edilemez.
Kamu düzeni değerlendirmesi, yabancı kararın Türk hukukuyla birebir aynı olup olmadığı üzerinden yapılmaz.
Esas olan, kararın Türkiye’de uygulanmasının temel hukuk ilkeleri ve adalet anlayışıyla açık bir çatışma yaratıp yaratmadığıdır.
Bu değerlendirme her somut dosyada ayrı yapılır.
Savunma Hakkı Tanınmadan Verilen Yabancı Karar Tenfiz Edilebilir mi?
Savunma hakkı tanıma ve tenfiz süreçlerinde önemli bir konudur.
Yabancı davada tarafın usulüne uygun şekilde haberdar edilmemesi veya kendisini savunma imkânının bulunmaması, tenfiz değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Bu nedenle yabancı mahkeme dosyasındaki tebligat belgeleri ve yargılama süreci ayrıca incelenmelidir.
Almanya’da Verilen Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Tanınır?
Almanya’da verilmiş ve kesinleşmiş bir boşanma kararı bakımından öncelikle 5490 sayılı Kanun m.27/A kapsamında idari tescil şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Şartlar mevcutsa dış temsilcilik veya yetkili nüfus müdürlüğü aracılığıyla tescil gündeme gelebilir.
İdari tescilin mümkün olmaması veya yabancı kararın boşanma dışında Türkiye’de icra edilmesi gereken hükümler içermesi hâlinde tanıma veya tenfiz davası gerekebilir.
Aynı değerlendirme Hollanda, Fransa, Belçika, Avusturya, İsviçre ve diğer ülkelerde verilen kararlar bakımından da kararın içeriği ve verildiği ülkenin belge sistemi dikkate alınarak yapılmalıdır.
Yabancı Boşanma Kararı Türkiye’de Tanınmazsa Ne Olur?
Yabancı ülkede boşanmış bir kişinin kararı Türkiye’de henüz hukuki sonuç doğurmuyorsa nüfus kayıtlarında kişi hâlen evli görünebilir.
Bu durum;
yeniden evlenme,
medeni hâl,
miras,
soyadı,
nüfus kayıtları
gibi konularda sorun yaratabilir.
Bu nedenle yabancı boşanma kararının Türkiye’deki etkisinin gecikmeden değerlendirilmesi önemlidir.
Yabancı Boşanma Kararı Tanındığında Boşanma Tarihi Hangisidir?
Tanıma veya idari tescil sonrasında Türkiye’de boşanma tarihi olarak yabancı kararın Türkiye’de tanındığı tarih değil, yabancı kararın kesinleşme tarihi esas alınabilir.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü uygulama açıklamalarında bu husus açıkça belirtilmektedir.
Bu konu özellikle yeniden evlenme ve geçmişe dönük medeni hâl değerlendirmeleri bakımından önem taşıyabilir.
Tanıma ve Tenfiz Davası Ne Kadar Sürer?
Tanıma ve tenfiz davasının süresi için Türkiye genelinde sabit bir süre vermek mümkün değildir.
Süreyi;
tebligat işlemleri,
karşı tarafın yurtdışında bulunması,
yabancı kararın belge durumu,
tercüme ve apostil işlemleri,
mahkemenin iş yoğunluğu,
tarafların itirazları
etkileyebilir.
Belgelerin eksiksiz hazırlanması sürecin daha düzenli ilerlemesine yardımcı olabilir.
Tanıma ve Tenfiz Davasında Avukat Zorunlu mu?
Genel olarak tanıma ve tenfiz davasının avukatla takip edilmesi zorunlu değildir.
Ancak yurtdışındaki kararın niteliğinin belirlenmesi, görevli ve yetkili mahkemenin tespiti, tebligat, apostil, tercüme ve kesinleşme belgelerinin kontrolü gibi teknik konular bulunduğundan, dava öncesinde hukuki değerlendirme alınması faydalı olabilir.
Tanıma ve Tenfiz Avukatı Ne Yapar?
Tanıma ve tenfiz sürecinde avukat tarafından dosyanın niteliğine göre;
yabancı kararın incelenmesi,
tanıma mı tenfiz mi gerektiğinin belirlenmesi,
idari tescil imkânının değerlendirilmesi,
gerekli belgelerin belirlenmesi,
apostil ve tercüme sürecinin kontrol edilmesi,
görevli ve yetkili mahkemenin tespiti,
dava dilekçesinin hazırlanması,
yurtdışı tebligat sürecinin takip edilmesi,
kararın kesinleşmesi ve gerekli tescil işlemlerinin izlenmesi
gibi işlemler yürütülebilir.
Özellikle yurtdışında yaşayan kişiler bakımından işlemlerin Türkiye’de vekil aracılığıyla takip edilebilmesi önemli bir kolaylık sağlayabilir.
Ankara Tanıma ve Tenfiz Avukatı ile Süreç Nasıl İlerler?
Ankara’da tanıma ve tenfiz sürecinde ilk aşama, yabancı mahkeme kararının ve kesinleşme belgelerinin incelenmesidir.
Bunun ardından kararın yalnızca tanınmasının mı, yoksa Türkiye’de icra edilebilmesi için tenfizinin mi gerektiği belirlenir.
Yabancı boşanma kararlarında ayrıca mahkemeye başvurmadan 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında idari tescil imkânı bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Glory Hukuk ve Danışmanlık Ofisi, Ankara ve Yenimahalle merkezli olarak yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de tanınması, tenfizi ve aile hukuku bağlantılı diğer milletlerarası özel hukuk süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmetleri sunmaktadır.
Av. Aliye Yıldız Varsın Tarafından Hukuki İnceleme
Bu içerik, Glory Hukuk ve Danışmanlık Ofisi’nin kurucusu Av. Aliye Yıldız Varsın tarafından hukuki açıdan incelenmiştir.
Av. Aliye Yıldız Varsın; hukuk ve ceza hâkimliği, Anayasa Mahkemesi raportörlüğü ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tetkik hâkimliği görevlerinin ardından avukatlık ve hukuki danışmanlık çalışmalarını sürdürmektedir.
Mesleki geçmişi ve doğrulanabilir eğitim/mesleki belgeleri hakkında ayrıntılı bilgiye profil sayfasından ulaşılabilir.
Hukuki İnceleme: Av. Aliye Yıldız Varsın
Son Güncelleme: 16 Eylül 2026
Tanıma ve Tenfiz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tanıma davası ile tenfiz davası aynı şey midir?
Hayır. Tanıma, yabancı kararın Türkiye’de hukuki etkisinin kabul edilmesini; tenfiz ise kararın Türkiye’de icra edilebilir hâle gelmesini sağlar.
Yurt dışında boşandım, Türkiye’de hâlâ evli görünüyorum. Ne yapmalıyım?
Öncelikle yabancı boşanma kararının 5490 sayılı Kanun m.27/A kapsamında idari olarak nüfusa tescil edilip edilemeyeceği değerlendirilmelidir. Bu mümkün değilse tanıma davası açılması gerekebilir.
Yabancı boşanma kararını nüfusa işletmek için dava şart mı?
Her zaman değil. Kanuni şartlar sağlanıyorsa yabancı boşanma kararı dış temsilcilik veya yetkili nüfus müdürlüğü aracılığıyla idari olarak tescil edilebilir.
Tanıma ve tenfiz için Türkiye’ye gelmek gerekir mi?
Her dosyada gerekmez. Usulüne uygun vekâletname verilmesi hâlinde süreç Türkiye’de avukat aracılığıyla takip edilebilir.
Eski eş başvuru yapmazsa yabancı boşanma kararı tanınabilir mi?
İdari tescilin şartları oluşmuyorsa mahkeme yoluyla tanıma veya tenfiz imkânı ayrıca değerlendirilebilir.
Apostil olmadan tanıma ve tenfiz yapılabilir mi?
Bu durum kararın verildiği ülkeye ve Türkiye ile ilgili ülke arasındaki uluslararası anlaşmalara göre değişir. Belgenin nasıl tasdik edilmesi gerektiği somut ülkeye göre incelenmelidir.
Yabancı boşanma kararı Türkiye’de tanınınca boşanma tarihi ne olur?
Uygulamada yabancı kararın kesinleşme tarihi boşanma tarihi olarak nüfus kayıtlarına işlenebilir.
Tanıma ve tenfiz davasında avukat zorunlu mudur?
Genel olarak zorunlu değildir. Ancak yabancı karar, tebligat, kesinleşme, apostil ve tercüme gibi teknik konular nedeniyle hukuki değerlendirme gerekebilir.
Nafaka kararı için tanıma yeterli midir?
Yabancı nafaka kararının Türkiye’de cebri icraya konu edilmesi isteniyorsa yalnızca tanıma yeterli olmayabilir; kararın tenfizi veya ilgili uluslararası mekanizmalar değerlendirilmelidir.
Almanya’da verilen boşanma kararı Türkiye’de geçerli olur mu?
Şartların sağlanması hâlinde Almanya’da verilen kesinleşmiş boşanma kararı Türkiye’de idari tescil veya tanıma yoluyla hukuki sonuç doğurabilir.
